Darłówko, Darłowo

W najdawniejszych wzmiankach historycznych obszar przyległy do ujścia Wieprzy do Bałtyku nazywany jest "Terra Dirlova". Prawdopodobnie wywodzi się od nazwy istniejącej tam wówczas drewniano - ziemnej warowni. Mieszkańcy XI-wiecznej osady zajmowali się uprawianiem żeglugi morskiej, łowieniem i konserwowaniem ryb, tkactwem i innymi rzemiosłami. Gród strażniczy, zwany Dyrłowem, oraz wspomniana już osada wchodziły w skład księstwa zachodniopomorskiego. Po śmierci członków rodu Racibora I Darłowo przypadło księciu gdańskiemu - Świętopełkowi II. W drugiej połowie XIII wieku miastem władał książę Rugii - Wisław II, który nazwał miasto Rügenwalde. Wzmianka o tym wydarzeniu ukazała się w dokumencie z roku 1271, nadającym dobra klasztorowi Cystersów w pobliżu Bukowa Morskiego. Było to jednak tylko gospodarcze uznanie miasta, nie prawne.
W 1308 roku tereny te zostały opanowane przez Brandenburgów i nadane w lenno możnemu rodowi Święców. Z rąk braci Piotra, Jana i Wawrzyńca Święców, Darłowo otrzymało w 1312 roku prawa miejskie na prawie lubeckim. Po panowaniu wspomnianego rodu pozostał tzw. rybogryf - gryf pomorski z ogonem ryby - figurujący w herbie Darłowa. Po krótkim okresie panowania Brandenburgów w 1347 roku miasto przeszło w ręce Bogusława V, zięcia Kazimierza Wielkiego, księcia wołogoskiego z dynastii Gryfitów. W 1352 roku rozpoczął on budowę warownego zamku, siedziby książąt słupskich. W tym czasie Darłowo za pośrednictwem Kołobrzegu nawiązało współpracę z Hanzą. Rozpoczął się okres rozkwitu miasta i portu. O zamożności jego mieszkańców świadczyła flota rybacka i handlowa. W roku 1412 miasto zostało pełnoprawnym członkiem Hanzy.
W 1382 roku na zamku w Darłowie urodził się Eryk - najstarszy syn księcia Warcisława VII i Marii Meklemburskiej. 17 czerwca 1397 roku oficjalnie przyznano mu tytuł króla Danii, Szwecji i Norwegii. Po śmierci królowej Danii szybko wplątał się w wyczerpujące wojny. Opozycja przeciwko jego polityce rosła z roku na rok. Kolejno detronizowano go w Danii (1439 rok), Szwecji (1441 rok) i Norwegii (1442 rok). Od tego momentu Eryk I rozpoczął nękające wyprawy przeciwko miastom duńskim i szwedzkim oraz korsarskie napady na statki skandynawskie. Nazwany wówczas został "ostatnim Wikingiem Bałtyku". W roku 1449 powrócił do Darłowa i objął rządy po Bogusławie IX. Rozbudował Zamek Książąt Pomorskich. Na wzgórzu Kopa, w miejscu gdzie obecnie znajduje się cmentarz, wybudował kaplicę p.w. św. Gertrudy. U schyłku życia przekazał władzę Erykowi II. Zmarł 4 kwietnia 1459 roku. Jednym z książąt zachodniopomorskich, który także na trwale zapisał się w historii miasta był Bogusław X (1454 - 1523). Na okres panowania Bogusława przypada dalszy rozkwit Darłowa. Rozbudował zamek, a dla swojej matki - księżnej Zofii - wybudował okazałe skrzydło zachodnie zwane później "Skrzydłem księżnej Zofii".
W 1497 roku ludność przeżyła kataklizm. Sztorm o ogromnej sile zalał Darłówko i część Darłowa. Zniszczył wejście do portu i część umocnień Wieprzy. Statki zostały wyrzucone w okolice kaplicy św. Gertrudy i drogi do Koszalina. Wydarzenie to wiązano z niedźwiedziem morskim, który jakoby miał spowodować kataklizm. Po raz drugi sytuacja powtórzyła się w 1558r. W latach 1589, 1624 i 1648 miasto nawiedziły trzy wielkie pożary.W 1637 roku zmarł Bogusław XIV - ostatni książę zachodniopomorski. Zamkiem władała jego żona Elżbieta. Po jej śmierci w 1653 roku, Darłowo przeszło w ręce brandenburskich Hohenzollernów. Epidemie i kolejne pożary (1679 i 1722 rok) spowodowały zastój w rozwoju miasta, trwający do drugiej połowy XVIII wieku. Wówczas to odbudowano i zmodernizowano port. W latach siedemdziesiątych XIX stulecia nastąpiła dalsza przebudowa nabrzeży. Na kanale Wieprzy powstał port wewnętrzny. Tłustymi latami dla Darłowa był okres okupacji napoleońskiej. Kontrolowany przez Francuzów port w związku z blokadą Anglii w roku 1806 nie przyjął żadnego statku. Korzystali z tego mieszkańcy Darłowa i innych nadmorskich miejscowości uprawiając na dużą skalę przemyt luksusowych towarów brytyjskich. W roku 1872 darłowscy armatorzy posiadali 33 statki o dwukrotnie większej ładowności niż kołobrzeska flota.
Taka flota wymagała już oświetlania drogi powrotnej do portu. Pierwsza wzmianka o latarni morskiej pochodzi z 1715 roku. Wówczas nakazano ustawienie świateł po obu stronach Wieprzy. W 1885 roku rozpoczęto budowę latarni. Jako pierwsza powstała parterowa stacja pilotów z przyległą do niej dwupiętrową wieżą. W 1927 roku dobudowano nową kondygnację wieży. Obecnie wysokość latarni morskiej wynosi 22 m, a zasięg światła - 15 mil morskich (ok. 27,8 km). W 2000 roku latarnia została udostępniona dla zwiedzających.
Przed pierwszą wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, w 1939 - ok. 8 tys. Przejęcie miasta po II wojnie światowej przez polską administrację nastąpiło 7 marca 1945 roku. Darłowo nie poniosło prawie żadnych strat podczas II wojny światowej. Wszystkie obiekty architektoniczne pozostały w nienaruszonym stanie. 31 grudnia 1945 roku zarejestrowanych było 6 łodzi przybrzeżnych. W 1948 roku uruchomiony został port handlowy. Pierwszym zagranicznym statkiem, który wpłynął do Darłowa po wojnie była duńska "Helene".

Informacja zaczerpnięta z: www.info.darlowo.pl